Onze boekingstip: de minibustour langs catacomben, Via Appia en aquaducten, met gratis annuleren tot 24 uur van tevoren. Boek dit Opties vergelijken
Wie over de Via Appia loopt zonder haar geschiedenis te kennen, ziet vooral stenen en pijnbomen. Weten wie haar aanlegde, wie er begraven ligt en wat er langs de weg gebeurde, verandert hoe je naar elk graf langs de kant kijkt.
We hebben de meest solide en gedocumenteerde feiten verzameld en maken duidelijk onderscheid tussen geschiedenis en legende.
Het korte antwoord
De aanleg van de Via Appia begon in 312 v.Chr. onder censor Appius Claudius Caecus, eerst van Rome naar Capua en later doorgetrokken tot Brindisi. De dichter Statius noemde haar de “koningin van de lange wegen”, vandaar de naam Regina Viarum. In 71 v.Chr. werden langs deze weg 6.000 slaven uit de opstand van Spartacus gekruisigd, en volgens de Handelingen van de Apostelen bereikte de apostel Paulus Rome via deze weg. Sinds 27 juli 2024 staat ze op de UNESCO-Werelderfgoedlijst.

Wie heeft de Via Appia aangelegd?
Censor Appius Claudius Caecus, die er in 312 v.Chr. mee begon. De weg draagt zijn naam.
Het eerste traject verbond Rome met Capua in Campanië, in een tijd waarin Rome zijn macht naar het zuiden uitbreidde. Later werd de weg doorgetrokken tot Brindisi, het antieke Brundisium, de grote Adriatische haven waar de routes naar Griekenland en het Oosten begonnen.
Dat een openbare weg de naam kreeg van de magistraat die opdracht tot de aanleg had gegeven, werd later gebruikelijk bij de grote Romeinse consulaire wegen.
Waarom is de Via Appia zo beroemd?
Omdat het de eerste grote Romeinse langeafstandsweg was, die Rome met het zuiden en het Oosten verbond, en omdat ze buitengewoon goed bewaard is gebleven, met nog zichtbare Romeinse basalten plaveistenen, graven en villa’s.
Al in de oudheid zag men haar waarde: Statius noemde haar in de Silvae “regina longarum viarum”, de koningin van de lange wegen. Zo kreeg ze de naam waaronder ze nog altijd bekend is: Regina Viarum.
Op 27 juli 2024, tijdens de 46e sessie van het Werelderfgoedcomité in New Delhi, werd “Via Appia. Regina Viarum” op de UNESCO-lijst geplaatst. Het is het 60e Italiaanse erfgoed en bestaat uit 22 onderdelen verspreid over ruim 800 km, inclusief de variant Via Appia Traiana.

Loop over de Romeinse basalten plaveistenen en daal af in een catacombe met een gids die de geschiedenis vertelt: de minibustour vertrekt bij Piramide.
Boek ditWat is de oudste Romeinse weg?
De Via Appia is niet de oudste weg in absolute zin, maar wel de oudste en beroemdste van de grote Romeinse consulaire wegen die als openbaar werk werden aangelegd en aan de naam van een magistraat verbonden zijn.
Vóór 312 v.Chr. bestonden er al routes en verbindingen die al eeuwen in gebruik waren, zoals de Via Salaria. Wat de Via Appia bijzonder maakt, is de schaal van het project: een weg ontworpen om Rome met verre regio’s te verbinden, aangelegd als staatsinfrastructuur.
Wees dus op je hoede voor beweringen dat het de “oudste weg ter wereld” is: dat klopt niet, en de Via Appia heeft zo’n titel ook niet nodig.
Wie werden er gekruisigd langs de Via Appia?
In 71 v.Chr., na de opstand van Spartacus, werden 6.000 gevangengenomen slaven gekruisigd langs de Via Appia tussen Capua en Rome.
De gebeurtenis wordt beschreven door de geschiedschrijver Appianus in De burgeroorlogen (boek I, 120). Spartacus, een gladiator uit de school in Capua, had een van de grootste slavenopstanden uit de Romeinse geschiedenis geleid. Na de nederlaag werd de straf van de gevangenen als waarschuwing zichtbaar gemaakt langs de drukste weg van het zuiden.
Het gaat daarbij niet om het Romeinse stuk dat je vandaag bezoekt, maar om de weg als geheel, van Capua tot aan de poorten van Rome.
Heeft de apostel Paulus over de Via Appia gereisd?
Ja, volgens de Handelingen van de Apostelen. De christenen van Rome gingen hem tegemoet bij het Forum van Appius en de Drie Tavernen, twee plaatsen langs de weg (Handelingen 28:15).
Paulus kwam als gevangene in Italië aan, ging aan land in Pozzuoli en reisde verder naar Rome. De Handelingen van de Apostelen vertellen over de twee haltes aan de Via Appia waar de broeders van de Romeinse gemeente hem verwelkomden.
De Via Appia is ook verbonden met de legende van “Quo vadis?”: volgens de overlevering ontmoette Petrus, op de vlucht uit Rome, Christus en vroeg hem waar hij heen ging. De kerk Domine Quo Vadis, op de kruising van de Via Appia en de Via Ardeatina, herdenkt deze legendarische gebeurtenis.

Wordt de Via Appia in de Bijbel genoemd?
Niet bij naam, maar twee van haar pleisterplaatsen wel: het Forum van Appius en de Drie Tavernen komen voor in de Handelingen van de Apostelen, hoofdstuk 28, vers 15.
Het Forum van Appius was een pleisterplaats vernoemd naar Appius Claudius zelf; de Drie Tavernen een andere halte op de weg naar Rome. Voor lezers van het Nieuwe Testament zijn ze het teken dat het laatste deel van Paulus’ reis over de Via Appia ging.
De band met het christendom loopt verder via de catacomben, die in de eerste eeuwen langs de weg werden uitgegraven: je vindt ze beschreven in onze gids over de catacomben van de Via Appia.

Daal af in de Crypte van de Pausen en de crypte van de heilige Cecilia met het ticket en de rondleiding van San Callisto.
Boek ditWaarom staan er zoveel graven langs de Via Appia?
Omdat het in Rome verboden was doden binnen de muren te begraven: families bouwden grafmonumenten langs de wegen de stad uit, en de Via Appia was daarvan de meest prestigieuze.
Het beroemdste monument is het Mausoleum van Cecilia Metella uit de 1e eeuw v.Chr., gebouwd voor Cecilia Metella, dochter van Quintus Caecilius Metellus Creticus. In de 14e eeuw werd het opgenomen in de middeleeuwse burcht van de Caetani, het Castrum Caetani. Verder naar het zuiden ligt de Villa dei Quintili, van de broers Quintilius Condianus en Quintilius Maximus, die Commodus in de 2e eeuw n.Chr. in beslag nam nadat hij hen had laten executeren.
Begin 4e eeuw n.Chr. liet Maxentius naast de weg een villa met een circus bouwen. Voor een route langs deze plekken lees je de gids over wat je langs de Via Appia kunt zien.

Hoe bezoek je de historische plekken van de Via Appia?
Met een rondleiding die de weg, monumenten en catacomben combineert: de minibustour vanaf Piramide, het ticket voor San Callisto of de e-biketour van TopBike.
De minibustour langs de catacomben, de Via Appia en de aquaducten omvat een stuk van de weg te voet, de buitenkant van Cecilia Metella, de aquaducten bij de bijbehorende optie en een catacombe, San Sebastiano of Domitilla, in 3,5 uur en in het Engels.
Wie liever fietst en Engels of een van de andere aangeboden talen spreekt, kan kiezen voor de e-biketour van TopBike, langs villa’s, graven, het Circus van Maxentius, Cecilia Metella en de aquaducten, ook beschikbaar in het Italiaans.

Villa’s, graven, het Circus van Maxentius en aquaducten per e-bike, met een gids die de geschiedenis vertelt: ook in het Italiaans.
Boek ditVeelgestelde vragen
Wanneer werd de Via Appia aangelegd?
In 312 v.Chr., op initiatief van censor Appius Claudius Caecus. De eerste route liep tot Capua, daarna werd de weg verlengd tot Brindisi.
Waarom heet ze Regina Viarum?
Uit het vers van Statius, die haar “regina longarum viarum” noemde: de koningin van de lange wegen.
Sinds wanneer staat de Via Appia op de UNESCO-Werelderfgoedlijst?
Sinds 27 juli 2024. Het is het 60e Italiaanse erfgoed op de Werelderfgoedlijst.
Hoe lang was de Via Appia?
Het UNESCO-erfgoed beslaat ruim 800 km tussen Rome en Brindisi, inclusief de variant Via Appia Traiana.
Klaar om te boeken
Kies je tour
Te boeken via GetYourGuide, met gratis annuleren tot 24 uur van tevoren.

Catacomben, Via Appia en aquaducten per minibus
- Deskundige Engelstalige gids en minibus met airco, groep van maximaal 18 personen
- Een stuk van de Via Appia te voet en het mausoleum van Cecilia Metella van buiten
- Toegang tot de catacomben van San Sebastiano of Domitilla, afhankelijk van de dag

Catacomben van San Callisto: toegang en rondleiding
Toegang met rondleiding door de Crypte van de Pausen en de crypte van de heilige Cecilia, voor wie op eigen gelegenheid naar de Via Appia komt

Via Appia, Caffarella en aquaducten per e-bike
Zo’n 27 km, grotendeels onverhard, van Caffarella naar de aquaducten; de rondleiding in een catacombe zit alleen bij de versie van 6 uur



